Τα πράγματα δεν συμβαίνουν...

Ρένα Δούρου

Η νέα κυβέρνηση που προέκυψε από τις εκλογές της 20ής Σεπτεμβρίου ξεκινά το βίο της μέσα σε ένα δύσκολο διεθνές κι ευρωπαϊκό περιβάλλον. Η Γηραιά Ήπειρος παλεύει, με καθυστέρηση, να ξεπεράσει τις παλινωδίες της στο μεταναστευτικό ζήτημα, το οποίο τείνει να εξελιχθεί σε ένα δυσεπίλυτο πρόβλημα, με τις χώρες του πρώην ανατολικού μπλοκ να επιδεικνύουν αδιάλλακτη στάση απέναντι σε ένα θέμα που απαιτεί ανοικτή προσέγγιση.
Οι μεγάλες ροές μεταναστών έρχονται να υπενθυμίσουν με τον πιο χειροπιαστό τρόπο την ολοένα κι πιο έκρυθμη κατάσταση στη Μέση Ανατολή, είτε πρόκειται για τη Συρία, όπου δεν έχει τέλος ο εμφύλιος είτε για το Ιράκ, όπου, με φόντο την άνευ όρων σύγκρουση σιϊτών και σουνιτών, η δράση του Ισλαμικού Κράτους έχει πλήρως αποδιοργανώσει έναν ήδη αποδιοργανωμένο κρατικό μηχανισμό. Την ίδια στιγμή, το διεθνές οικονομικό σκηνικό, όπου κυριαρχούν Ουάσινγκτον και Πεκίνο, δεν δημιουργεί ιδιαίτερη αισιοδοξία - γεγονός που προκαλεί μεγαλύτερους οικονομικούς πονοκεφάλους στην ΕΕ με την αναιμική της ανάπτυξη.

Οι πιέσεις λοιπόν προς την Αθήνα είναι σε πολλά επίπεδα, συνδυάζοντας οικονομικά και γεωπολιτικά δεδομένα. Έτσι, η εφαρμογή του πολύ σκληρού και απαιτητικού προγράμματος του Ιουλίου θα πρέπει να γίνει μέσα σε αντίξοες διεθνείς συνθήκες - γεγονός που δυσκολεύει ακόμη περισσότερο τα πράγματα. Ωστόσο αυτή ακριβώς η διαπίστωση είναι που επιβάλλει η χώρα να έχει σαφή και αποτελεσματική διεθνή και ευρωπαϊκή παρουσία. Η εσωστρέφεια ήταν ανέκαθεν κακός σύμβουλος. Όπως άλλωστε και η ασάφεια ή/ και η «θολούρα» στα εκπεμπόμενα μηνύματα, η οποία το μόνο που μπορεί να κάνει να θολώσει ακόμη περισσότερο την ήδη τρωθείσα διεθνή εικόνα της χώρας.

Η οικοδόμηση της διεθνούς εικόνας μίας χώρας δεν είναι, και δεν μπορεί να είναι υπόθεση ενός και μόνο φορέα. Η χώρα μας δεν αποτελεί εξαίρεση. Η διεθνής εικόνα, το «διαβατήριο» στο εξωτερικό μίας χώρας, είναι ένα μεγάλο παζλ που συντίθεται με συστηματική, σοβαρή, συνεκτική δουλειά, στη βάση συνεργειών δημόσιων φορέων με εκπροσώπους των παραγωγικών φορέων. Στις ψηφίδες αυτού του σύνθετου παζλ εντάσσονται, πέρα από το ΥΠΕΞ, οι φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α' και Β' βαθμού, οι παραγωγικοί φορείς, οι φορείς του Τουρισμού, κ.α., που οφείλουν να κινούνται στη βάση στρατηγικού σχεδιασμού.

Να αποφεύγουν δηλαδή αποσπασματικές κινήσεις μεμονωμένων φορέων και εκπροσώπων τους, π.χ. σε ευρωπαϊκό επίπεδο, που ακόμη κι αν έχουν θετικό περιεχόμενο, από τη στιγμή που δεν συγκλίνουν σε κοινό στόχο, κινδυνεύουν να μείνουν εκκρεμείς, «καλών προθέσεων», άνευ συνέχειας...
Η εσωστρέφεια ήταν ανέκαθεν κακός σύμβουλος. Όπως άλλωστε και η ασάφεια ή/ και η «θολούρα» στα εκπεμπόμενα μηνύματα, η οποία το μόνο που μπορεί να κάνει να θολώσει ακόμη περισσότερο την ήδη τρωθείσα διεθνή εικόνα της χώρας.
Και ακριβώς η «συνέχεια» είναι το χαρακτηριστικό εκείνο που διασφαλίζει την αποτελεσματικότητα της διεθνούς εικόνας, του branding μίας χώρας. Ειδικά σήμερα, που η Ελλάδα επιχειρεί να ανατάξει την οικονομία της, με σειρά κρίσιμων αλλά και επώδυνων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων στο εσωτερικό, έχει ιδιαίτερη σημασία να εκπέμπει μια εικόνα με σαφή χαρακτηριστικά και προσανατολισμό προς το εξωτερικό.

Μια εικόνα - διαβατήριο που θα ενσωματώνει σταθερές αρχές και αξίες, σηματοδοτώντας παράλληλα και μια επιστροφή της χώρας στην κανονικότητα με όρους οικονομικής εξυγίανσης και κοινωνικής συνοχής. Το συλλογικό εγχείρημα οικοδόμησης αυτής της εικόνας, δεν είναι εύκολο - είναι όμως μονόδρομος για αποτελεί την απαραίτητη εκείνη «γέφυρα», όχι απλά για προσέλκυση ξένων επενδύσεων, αλλά για την αναβάθμιση του διεθνούς στάτους της χώρας. Μια προσπάθεια που απαιτεί χρόνο και κυρίως πολιτική βούληση. Γιατί όπως συνηθίζουμε να λέμε «τα πράγματα δεν συμβαίνουν, τα πράγματα διαμορφώνονται για να συμβούν». Μια ρήση που ηχεί εξαιρετικά επίκαιρη για την Ελλάδα σήμερα.