Πλησιάζοντας το τέλος της διαπραγμάτευσης, περιμένοντας την περίφημη συμφωνία με τους θεσμούς είναι χρήσιμο να εξετάσουμε όχι μόνο το τοπίο που έχει σήμερα διαμορφωθεί αλλά και τις δυνατότητες της κυβέρνησης να ασκήσει τις πολιτικές της την επόμενη μέρα. Για να το κάνουμε αυτό μπορούμε να ξεκινήσουμε με μερικές παραδοχές.
Παραδοχή πρώτη (για την χώρα). Στην Ελλάδα έχει συντελεσθεί μια βίαιη αναδιανομή εισοδήματος σε βάρος φυσικά των ασθενέστερων στρωμάτων. Η αναδιανομή έγινε είτε με την εκρηκτική αύξηση της ανεργίας, είτε με την υπερφορολόγηση (άμεση και έμμεση), είτε με την υποβάθμιση των περιουσιακών στοιχείων, ιδιαίτερα των υπερχρεωμένων νοικοκυριών.
Παραδοχή δεύτερη (για την χώρα). Η Ελλάδα χρειάζεται έτσι κι αλλιώς ένα σοβαρό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων σε πολλαπλά επίπεδα. Στο επίπεδο της παραγωγικής ανασυγκρότησης, στο ασφαλιστικό σύστημα, στο φορολογικό σύστημα, στην δημόσια διοίκηση κλπ. Με την διαφορά ότι οι όποιες μεταρρυθμίσεις οφείλουν να εξυπηρετούν τους πολλούς και τους αδύναμους, την κοινωνία στο σύνολό της και όχι συμφέροντα της ολιγαρχίας η των πάσης φύσεως συντεχνιών.
Παραδοχή Τρίτη (για την χώρα). Στην Ελλάδα λειτουργεί και την νέμεται ένα κύκλωμα ολιγαρχίας που στηρίζεται στα ΜΜΕ, στο χρηματοπιστωτικό σύστημα (τράπεζες κλπ) και στους πολιτικούς σχηματισμούς που κυβέρνησαν την Ελλάδα από το 1974 και επηρεάζουν με την σειρά τους την δικαιοσύνη, τα σώματα ασφαλείας και την δημόσια διοίκηση σε όλες σχεδόν τις βαθμίδες.
Παραδοχή τέταρτη (για το κόμμα). Στον ΣΥΡΙΖΑ έχουν συναντηθεί και στην κυβέρνηση συνυπάρχουν όλες οι εκδοχές της αριστεράς, κουβαλώντας η κάθε μια την δική της διαδρομή, τα δικά της βιώματα, τις δικές της αντιλήψεις για το παρελθόν, για το παρόν αλλά κυρίως για το μέλλον τόσο της χώρας όσο και της Ευρώπης.
- Ξεκινάω τον συλλογισμό μου από την τέταρτη παραδοχή. Κι αυτό γιατί την θεωρώ προαπαιτούμενο για τις υπόλοιπες τρείς. Το κλίμα και η πολιτική κατάσταση που θα δημιουργηθεί στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ αμέσως μετά την υπογραφή της ΟΠΟΙΑΣ συμφωνίας θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό τα όσα θα ακολουθήσουν. Είναι για μένα προφανές ότι με βάση την κατάσταση της χώρας και του λαού αλλά και την δική μας πανσπερμία απόψεων δεν μπορεί να υπάρχει συμφωνία που θα καλύπτει τους πάντες και σε απόλυτο βαθμό. Εκεί ακριβώς θα δοκιμασθεί η ωριμότητά μας σαν πολιτικό υποκείμενο. Εκεί ακριβώς θα αποδειχθεί η διάθεση για ενότητα στην πράξη και όχι μέσα σε ”δουλεμένες” διακηρύξεις θέσεων, προθέσεων και επιθυμιών. Πόσο μπορεί η κάθε τάση, το κάθε ιδεολογικό ρεύμα αλλά και ο κάθε σύντροφος με την δική του προσωπικότητα και πολιτική κρίση να υπηρετήσει πολιτικές με τις οποίες πιθανόν να διαφωνεί αλλά τις επέλεξε η πλειοψηφία των συντρόφων του; Πόσο μπορούμε να υπερβούμε τις απόλυτες ”αλήθειες” που νομίζουμε πως κατέχουμε; Πόσο μπορούμε να μην χαρακτηρίζουμε την αντίθετη άποψη ”δεξιά” η ”αριστερίστικη” αλλά να καταλαβαίνουμε την αγωνία του συντρόφου μας που την εκφράζει και να του αφήνουμε τον πολιτικό χώρο που χρειάζεται για να την αναπτύξει, χωρίς αφορισμούς και ταμπέλες; Όλοι εμείς που ισχυριζόμαστε ότι υπερασπίζουμε τα δικαιώματα του διαφορετικού σε χρώμα, θρησκεία, εθνότητα, φύλλο κλπ πόσο αντέχουμε την διαφορετική άποψη ενός άλλου αριστερού;
Η επόμενη μέρα, όποια κι αν είναι η συμφωνία θα είναι μια μέρα σκληρή. Οι δοκιμασίες για τον λαό μας θα συνεχισθούν. Δεν υπάρχει για μας η πολυτέλεια της διάσπασης και των αποχωρήσεων. Το έργο που έχουμε μπροστά μας για να ανατάξουμε την χώρα είναι τεράστιο και δεν μπορεί να υποταχθεί σε ιδεολογικές, μικρές η μεγάλες, διαφορές. Η επιλογή μας για μια μεγάλη αριστερά, για την αριστερά εναλλακτική κυβερνητική δύναμη, για την ελληνική αριστερά πανευρωπαϊκό υπόδειγμα δεν μπορεί να υποχωρήσει στο όνομα καμιάς ιδεολογικής καθαρότητας. Εδώ ακριβώς θα κριθούμε όλοι. Κι αυτή η στάση μας θα καθορίσει την αντιμετώπιση και των τριών πρώτων παραδοχών που αφορούν την χώρα.
Η αντιμετώπισή τους συνεπάγεται μεγάλες ρήξεις με την ολιγαρχία του πλούτου, τους διαπλεκόμενους υποστηρικτές της (πολιτικά κόμματα-τραπεζικό σύστημα-ΜΜΕ) και τα διάφορα πλοκάμια που κυριαρχούν και ελέγχουν την δημόσια διοίκηση. Τα πλοκάμια πρέπει να κοπούν και οι υποστηρικτές να αποδυναμωθούν. Για να γίνει αυτό απαιτείται όχι μόνο η παραμονή της αριστεράς στην κυβέρνηση αλλά και η παραπέρα ενίσχυσή της. Απαιτείται ακόμα ισχυρότερη πολιτική βούληση, αξιοποίηση νέου στελεχικού και επιστημονικού προσωπικού και η μέγιστη δυνατή στεγανοποίηση από τις φθαρμένες διαχρονικά ”αυθεντίες”, τους υπηρέτες πολλών και διαφορετικών αφεντάδων. Απαιτούνται γρήγορες αποφάσεις, κινήσεις και τομές που θα οδηγήσουν σε πλήρη αναδιάταξη την δημόσια διοίκηση. Οι μεταρρυθμίσεις που οφείλουμε να πραγματοποιήσουμε πρέπει αφ’ενός μεν να έχουν σαφέστατο ταξικό πρόσημο, αφ’ετέρου δε να παίρνουν υπ’όψιν τους την σημερινή διάρθρωση της κοινωνίας.
Η αντιμετώπιση π.χ. του ασφαλιστικού πρέπει να αναγνωρίζει τρείς αρνητικούς παράγοντες:
α) την άθλια κατάσταση των αποθεματικών
β)την τεράστια ανεργία που στερεί πόρους από το σύστημα
γ) την αρνητική σχέση εργαζομένων/συνταξιούχων που οφείλεται όχι μόνο στις χαριστικές διατάξεις και στην πληθώρα των ταμείων μέχρι σήμερα αλλά και στην γήρανση του πληθυσμού που είναι ένα πανευρωπαϊκό πρόβλημα.
Κατά συνέπεια η επίλυση του ασφαλιστικού θα γίνει μέσα από ένα μεσοπρόθεσμο σχεδιασμό που θα συνδέεται με την ανάπτυξη και την μείωση της ανεργίας, την αντιμετώπιση της εισφοροδιαφυγής αλλά και την εξεύρεση νέων πόρων για την χρηματοδότησή του.
Αντίστοιχα στον σχεδιασμό της παραγωγικής ανασυγκρότησης πρέπει να επιλεγούν με προσοχή οι τομείς που μας ενδιαφέρουν, να εξετάσουμε τον διεθνή καταμερισμό, να ορίσουμε την σχέση ποσότητας/ποιότητας κλπ. Επί παραδείγματι στον τουρισμό πρέπει να δούμε τι είδους τουρισμός μας ενδιαφέρει. Θα προσφέρουμε τουρισμό "all inclusive" η room’s to let ή και τα δύο και που; Μας ενδιαφέρει ο ιστορικός τουρισμός ή ο ιατρικός και ποιά μέτρα παίρνουμε για την ανάπτυξή τους;
Αντίστοιχα στον σχεδιασμό της παραγωγικής ανασυγκρότησης πρέπει να επιλεγούν με προσοχή οι τομείς που μας ενδιαφέρουν, να εξετάσουμε τον διεθνή καταμερισμό, να ορίσουμε την σχέση ποσότητας/ποιότητας κλπ. Επί παραδείγματι στον τουρισμό πρέπει να δούμε τι είδους τουρισμός μας ενδιαφέρει. Θα προσφέρουμε τουρισμό "all inclusive" η room’s to let ή και τα δύο και που; Μας ενδιαφέρει ο ιστορικός τουρισμός ή ο ιατρικός και ποιά μέτρα παίρνουμε για την ανάπτυξή τους;
Αν κινηθούμε με αυτή την λογική θα αντιστρέψουμε σταδιακά αλλά σταθερά και την αναδιανομή του εισοδήματος υπέρ των πολλών και των αδύναμων. Αυτό όμως μπορεί να το κάνει μόνο η αριστερά, η δική μας αριστερά. Όποιες και όσες μεταρρυθμίσεις γίνουν από τους αντιπάλους μας, με την αριστερά μακριά από την κυβερνητική εξουσία θα οδηγήσουν σε ακόμα μεγαλύτερες απορρυθμίσεις και ανισότητες, σε ακόμα περισσότερη συσσώρευση πλούτου στους λίγους και ισχυρούς. Αυτός είναι ο λόγος που επιβάλει την παραμονή του ΣΥΡΙΖΑ στην κυβερνητική εξουσία. Αυτός είναι ο λόγος που πρέπει να αναγνωρίσουμε για την αναγκαιότητα της ενότητας του κόμματος.
Υπάρχει ακόμα ένα τελευταίο ερώτημα. Θα μας ακολουθήσει ο λαός στον δύσκολο αυτό δρόμο; Θα κατανοήσει την αναγκαιότητα των υποχωρήσεών μας; Θα εξακολουθήσει να αναγνωρίζει στο κόμμα μας την ελπίδα; Πιστεύω πως εξαρτάται κυρίως από εμάς. Από την αξιοποίηση αλλά και την προστασία του πλέον χαρισματικού ευρωπαίου ηγέτη, του Αλέξη Τσίπρα. Από την εκφορά ενός ενιαίου πολιτικού λόγου. Από την διατήρηση του ηθικού πλεονεκτήματος που πάντα διέκρινε την αριστερά. Από την δυνατότητά μας να αποκαταστήσουμε στην κοινωνία το ”κοινό περί δικαίου αίσθημα”. Από την αμετάκλητη απόφαση να λέμε πάντα την αλήθεια, να δεσμευόμαστε μόνο για όσα είμαστε σίγουροι ότι μπορούμε να κάνουμε και από το οριστικό μας διαζύγιο από κάθε μορφής μαξιμαλισμό.
*Ο Αλέξης Χριστόπουλος είναι μέλος της Γραμματείας της Νομαρχιακής Επιτροπής Βόρειας Β’ Αθήνας του ΣΥΡΙΖΑ
